Wyższy Urząd Górniczy

Wyższy Urząd Górniczy

Kiedy na szkoleniach BHP omawiamy sobie ograny kontrolne skupiamy swoją uwagę głównie na Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Urzędzie Dozoru Technicznego. Lakonicznie wspominamy o pozostałych. Otóż jednym z pozostałych jest Wyższy Urząd Górniczy. Myślę że z okazji barbórki warto o nim napisać kilka słów.

Bardzo krótkie wspomnienie historii

Najstarszy Urząd Górniczy powstał na ziemiach polskich w 1528 r., w Tarnowskich Górach. Pierwsze urzędy powstały w XVI w. zapobiegały rabunkowej gospodarce złożem, prowadziły nadzór nad budową kopalń, wybierką, zabezpieczeniem obudowy, transportem, odwadnianiem oraz gospodarką wodną na powierzchni ziemi. Pierwszy urząd tworzyli:

  • gorny hetman żupnik,
  • 4 przysięgli „rozumni”,
  • dziesiętnicy olbornicy (pobierający podatki).

Urząd Górniczy dla całego Śląska został powołany w 1769 r. przez króla pruskiego. Do zadań urzędu należało:

  • przyjmowanie zgłoszeń górniczych,
  • nadania,
  • nadzór techniczny i gospodarczy nad kopalniami,
  • pobór podatków górniczych,
  • prowadzenie sądownictwa,
  • nadzór nad szkołami przygotowującymi do zawodu.

Ne ternie I Rzeczpospolitej prawo istniało prawo górnicze, oparte na zasadzie uznania bogactw wnętrza ziemi za własność panującego. Prawo to zostało zmienione przez pacta conventa w 1576 r.  Szlachta zastrzegała sobie uznanie pełnego prawa właściciela gruntu do wszystkich bogactw wnętrza ziemi.

W okresie Księstwa Warszawskiego powstała Dyrekcja Górnicza w Kielcach, a drugą zaczęto organizować w Krakowie (kres temu położył upadek Napoleona).

W okresie Zaborów górnictwo o raz władze górnicze były w każdym zaborze inne:

  • Zarządy (zabór rosyjski),
  • Starostwa Górnicze (zabór austriacki),
  • Wyższe Urzędy Górnicze (zabór pruski);




 

Okres współczesny

W czasach współczesnych Wyższy Urząd Górniczy w Katowicach został powołany 24 czerwca 1922 Rozporządzeniem Rady Ministrów Rzeczpospolitej Polskiej. Od tego momentu liczymy historię WUG. W tym roku obchodzono 95 lecie nadzoru górniczego w Polsce.

W dniu dzisiejszym podstawą prawną funkcjonowania Wyższego Urzędu Górniczego są:

Misja WUG

Misją Wyższego Urzędu Górniczego jest dążenie do poprawy bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia górników, optymalnego zagospodarowania złóż kopalin oraz ograniczenia uciążliwości oddziaływania górnictwa na ludzi i środowisko. Pomimo upływu lat misja urzędów górniczych pozostaje nadal aktualna.

Struktura organizacyjna WUG

Urząd Górniczy poza centralą składa się z jedenastu oddziałów terenowych oraz Specjalistycznego Urzędu Górniczego. Obecnie okręgowe urzędy górnicze znajdują się w:

  • Gdańsku
  • Gliwicach
  • Katowicach
  • Kielcach
  • Krakowie
  • Krośnie
  • Lublinie
  • Poznaniu
  • Rybniku
  • Warszawie
  • Wrocławiu

Osobną jednostką jest  Specjalistyczny Urząd Górniczy (SUG).  Działa on na obszarze całego kraju. SUG sprawuje nadzór i kontrolę nad obiektami, maszynami i urządzeniami górniczymi w podziemnych zakładach górniczych. Podlegają mu takie urządzenia jak:

  • górnicze wyciągi szybowe,
  • urządzenia transportowe,
  • systemy łączności (centrale, dyspozytornie itd.)
  • instalacje elektryczne

Ustawowe zadania Wyższego Urzędu Górniczego

Wyższy Urząd Górniczy sprawuje nadzór i kontrolę nad ruchem zakładów górniczych, w szczególności w zakresie:

  • bezpieczeństwa i higieny pracy;
  • bezpieczeństwa pożarowego;
  • ratownictwa górniczego;
  • gospodarki złożami kopalin w procesie ich wydobywania;
  • ochrony środowiska i gospodarki złożem,
  • budowy i likwidacji zakładu górniczego, w tym rekultywacji gruntów po działalności górniczej.

Obecnie Wyższy Urząd Górniczy Nadzoruje:

  • 37 podziemne zakłady górnicze,
  • 6 895 odkrywkowe zakłady górnicze,
  • 89 otworowe zakłady górnicze,
  • 188 zakłady wykonujące prace geologiczne

Be the first to comment on "Wyższy Urząd Górniczy"

Dodaj komentarz